Dit is wat veel personal trainers niet door hebben

In aflevering 62 van de Kenniskracht Podcast gaat Wouter in gesprek met gedragswetenschapper Roel Hermans over een prikkelende stelling: maakt de moderne omgeving verandering in voeding en leefstijl onmogelijk? Het antwoord is nee, maar de nuance is groot. Dit gesprek biedt personal trainers en coaches een stevig theoretisch fundament met direct toepasbare inzichten.

De obesogene omgeving: invloedrijk, maar niet allesbepalend

De zogenaamde "dikmakende omgeving" is een reele factor. Supermarkten vol verleidingen, een zittend bestaan op kantoor, en overal goedkoop en calorierijk voedsel. Toch wordt niet iedereen in dezelfde omgeving ongezond. Dat laat zien dat de omgeving een rol speelt, maar niet de enige bepalende factor is.

• Universele maatregelen (zoals een suikertaks) helpen op bevolkingsniveau, maar lossen individuele problemen niet op
• Preventie werkt in lagen: universeel, selectief en geindiceerd. Als coach werk je vooral op individueel niveau

Waarom vaardigheden belangrijker zijn dan kennis

Veel mensen met overgewicht weten al best veel over voeding. Het probleem zit niet in kennisgebrek, maar in het ontbreken van zogenaamde verandervaardigheden: nee leren zeggen, grenzen stellen, prioriteren, structureren en vooruit plannen.

• Stop met kennisoverdracht als standaardaanpak. Ga in plaats daarvan werken aan praktische vaardigheden
• Een boodschappenlijstje maken, een weekmenu opstellen of supporters in je omgeving identificeren: dat zijn kleine acties die grote impact hebben

De zelfdeterminatietheorie als kompas

Roel Hermans benadrukt het belang van de drie basisbehoeften uit de zelfdeterminatietheorie: autonomie, competentie en binding.

• Autonomie: geef je client keuzes in plaats van voorschriften. Opleggen frustreert motivatie
• Competentie: zorg dat mensen succeservaringen opdoen. Overlaad ze niet met instructies, want dat werkt incompetentie in de hand
• Binding: investeer in de relatie. Onderzoek toont aan dat de band tussen coach en client een van de sterkste voorspellers is van succes

Zie de hele mens, niet alleen het vetpercentage

Personal trainers onderschatten vaak hoeveel vaardigheden zij zelf al bezitten op het gebied van gezond leven. Voor je client is bijna niets daarvan vanzelfsprekend. Begin daarom niet met een voedingsschema, maar met oprechte nieuwsgierigheid: hoe ziet het leven van deze persoon eruit? Waar loopt hij of zij tegenaan?

• Begrijp het gedrag voordat je het probeert te veranderen
• Werk procesgestuurd in plaats van resultaatgestuurd
• Vertrouw ook op je eigen sociale vaardigheden en intuitie. De relatie is het fundament

Belangrijkste takeaways

• De omgeving maakt gedragsverandering moeilijk, niet onmogelijk
• Richt je coaching op vaardigheden en het proces, niet op kennis en het einddoel
• Bouw eerst een relatie op en leer je client echt kennen
• Gebruik de zelfdeterminatietheorie als leidraad: ondersteun autonomie, competentie en binding
• Ontwikkel jezelf als trainer, maar laat theorie je menselijke kwaliteiten niet overschaduwen